Τ' ΑΓΝΑΝΤΕΜΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ

   Η ΔΥΣΚΟΛΗ ΖΩΗ ΤΩΝ ΝΑΥΤΙΚΩΝ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

  Όλοι σίγουρα θα γνωρίζουμε ότι η ζωή των ναυτικών, από την παλαιότερη έως την σύγχρονη εποχή, ήταν, είναι και θα είναι πάρα πολύ δύσκολη. Στο κείμενο 

 « Τ’ αγνάντεμα» περιγράφονται με πολλές λεπτομέρειες η καθημερινή ζωή και οι συνήθειες των ναυτικών, καθώς και πολλές πολιτισμικές δραστηριότητες, ήθη και έθιμα των γυναικών και γενικότερα των ατόμων που έμειναν πίσω οι οποίοι αποχαιρετούσαν τους ναυτικούς.

Στο διήγημα εκτός από τον λυπητερό αποχαιρετισμό, οι γυναίκες επίσης αφηγούνται μεταξύ τους και διάφορες ιστορίες - που έχουν έντονη σχέση με τους θαλασσοπόρους και τις οικογένειές τους – με σκοπό να συμπαρασταθούν η μία στην άλλη.

Οι γυναίκες αισθάνονται την απουσία των ανδρών τους και αγωνιούν για την τύχη τους. Αυτή είναι και η αιτία άλλωστε που συγκεντρώνονται στο αγνάντεμα και κοιτούν τα καράβια των ανδρών τους να χάνονται στον ορίζοντα. Οι ευχές τους και οι προσφορές στην εκκλησία αποδεικνύουν την πίστη και την ελπίδα τους, αλλά και το φόβο για τη ζωή τους. Παρά το γεγονός αυτό, η γραία Συρραχίνα αφηγείται την αρκετά τραγική ιστορία της Φλανδρώς, μίας νέας κοπέλας που έχασε τον άντρα της στη θάλασσα και για να εκδικηθεί, καταράστηκε τον τόπο εκείνο. Τελικά κατέληξε βράχος και μέχρι εκείνη την ημέρα βρισκόταν εκεί. Σκοπός της αφήγησης αυτής (και φυσικά αναφοράς του συγγραφέα) είναι η συμπαράσταση και η συμπόνια προς τις γυναίκες με σκοπό να απαλυνθεί ο αβάσταχτος πόνος που νιώθουν. Η ιστορία αυτή λαμβάνει χώρα στην πανέμορφη Σκιάθο. Τόπο διαμονής και ζωής του συγγραφέα. 

Με βάση τα παραπάνω μπορούμε πολύ εύκολα να καταλάβουμε ότι η ζωή των ναυτικών ήταν κάθε άλλο, παρά εύκολη. Οι αντίξοες καιρικές συνθήκες όπως οι έντονοι άνεμοι, η κακοκαιρία, η βροχή, τα γιγαντιαία και αρκετά επικίνδυνα κύματα , παίζουν πάρα πολύ σημαντικό και καθοριστικό ρόλο στη ροή της ζωής αυτών των ναυτικών. Λόγω της δουλειάς αυτής, αναγκάζονται να αποχωριστούν τα πιο αγαπημένα τους πρόσωπα, να αφήσουν τα σπίτια τους και τον τόπο τους και να φύγουν μακριά με σκοπό την αναζήτηση χρημάτων

Παρακάτω ακολουθεί ένα απόσπασμα από το ημερολόγιο ενός ναύτη:

         "Ο πατέρας μου έλεγε πάντα ότι η δουλειά του ναυτικού είναι δύσκολη. Τα καράβια, αργοκίνητα και μικρά. Οι δοκιμασίες πολλές…

           Εύκολη δεν είναι  η δουλειά και η ζωή του ναυτικού. Κινδυνεύουν να τη χάσουν και να χαθούν. Όταν σηκώνονται κύματα, ιδίως παλιρροϊκά, μπορούν να βυθίσουν το καράβι και πολλοί ναυτικοί να χάσουν τη ζωή τους ή ακόμη και να γίνουν ναυαγοί. Ένα από τα χειρότερα είναι ότι δεν βλέπουν συχνά την οικογένεια τους. Στην θάλασσα όταν υπάρχει κακοκαιρία είναι χειρότερα από την στεριά. Συνεπώς, η δουλειά του αυτή είναι και  πολύ κουραστική. Υπάρχουν όμως και τα καλά του ναυτικού. Ταξιδεύει και γνωρίζει νέους τόπους, μαθαίνει συνέχεια  καινούργια πράγματα. Βρίσκεται πιο κοντά στη θάλασσα. Αναπνέει καθαρό οξυγόνο. Γεύεται το θαλασσινό αεράκι. Το καλοκαίρι, χαίρεται την δροσιά, σε σύγκριση με την θάλασσα του χειμώνα όπου είναι πολύ χειρότερη.

Υπάρχουν διάφορα είδη καραβιών. Τα φορτηγά, που κουβαλάνε εμπορεύματα, τα πετρελαιοφόρα, που κουβαλάνε πετρέλαιο και τα επιβατικά, που κουβαλάνε τουρίστες. Οι ναυτικοί, οι περισσότεροι, δουλεύουν στα φορτηγά καράβια και η δουλειά τους είναι το φόρτωμα και το ξεφόρτωμα. Τα επιβατικά κουβαλάνε και γνωρίζουν στους ανθρώπους νέους τόπους.

        Από τότε που θυμάμαι κιόλας τον εαυτό μου, η μητέρα μου έλεγε πολλές ιστορίες σε εμένα και στα αδέρφια μου με σκοπό να κοιμηθούμε.  Οι πιο γνωστοί ναυτικοί της μυθολογίας είναι: Ο Οδυσσέας και οι αργοναύτες .Το μεγαλύτερο  πλοίο ο «ΤΙΤΑΝΙΚΟΣ» χτύπησε σ’ ένα τεράστιο παγόβουνο, προς την πορεία του για την Αμερική, και βούλιαξε. Αυτά είναι τα πιο γνωστά. Υπάρχουν όμως και άλλα πολλά, άγνωστα στους περισσότερους ανθρώπους…

       Κάθε φορά που ο πατέρας γύριζε πίσω, το σπίτι γέμιζε γέλια και χαρά. Μου έλεγε πάντα: «Ο ναυτικός όταν γυρίζει στο σπίτι του ξέχνα τις ταλαιπωρίες του και νιώθει τη ζεστασιά του σπιτιού του. Δίνει τα δώρα που αγόρασε στην οικογένεια του και τους διηγείται την περιπέτεια τους. Μετά ετοιμάζεται για το επόμενο του ταξίδι στους ωκεανούς.» Με αυτή τη φράση μεγάλωσα και με αυτή θα συνεχίζω να ζω. Μπορεί να υπάρχουν δυσκολίες στη θάλασσα, αλλά  ο ναυτικός την αγαπά. Όχι, όμως, σαν την οικογένεια του που τον νοσταλγεί και τον αγαπά. Αυτό το κατάλαβα μεγαλώνοντας…"

Διαβάζοντας όλα τα παραπάνω καταλαβαίνουμε την δύσκολη θέση που βρίσκονταν οι τότε ναυτικοί, ακόμα και κάποιοι τις σημερινής εποχής όσο περίεργο κι αν φαίνεται… Συμπερασματικά λοιπόν, η ιδιομορφία της ζωής των ναυτικών δεν ήταν, δεν είναι και ούτε θα είναι ανάλογη με αυτή που φαίνεται. Ένα όμως είναι σίγουρο: δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι το επάγγελμα του ναυτικού παραμένει μέχρι και σήμερα ένα «ιδιαίτερο» επάγγελμα, προσφέροντας σε αυτόν που το κάνει έντονα συναισθήματα αλλά ταυτόχρονα και μια βαθιά ικανοποίηση που τον καθιστούν έναν αφανή ήρωα της καθημερινότητας… 

ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ:’Τ΄ΑΓΝΑΝΤΕΜΑ ΚΑΙ ΦΟΝΙΣΣΑ’

‘’ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ ’’

ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

    

 Ο κόσμος των διηγημάτων του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη παρουσιάζεται μελαγχολικός                και όχι ο κατάλληλος για να ζήσει μια γυναίκα. Οι καρδιές των γυναικών ήταν πάντα γεμάτες από πόνο και δυστυχία . Τα πρόσωπά τους ,το βλέμμα τους είναι γεμάτα με δάκρυα τα οποία δημιουργούν μια εικόνα απελπισίας , ένα πρόσωπο θλιμμένο έτοιμο να διαλυθεί σε χιλιάδες κομμάτια σαν ένα προσωπείο αρχαιοελληνικής τραγωδίας.

    Και στα δύο διηγήματα οι γυναίκες βρίσκονται σε τραγικές καταστάσεις και το μόνο που τους δίνει κουράγιο  είναι η ατράνταχτη πίστη τους και η αδιάλλακτη προσευχή τους. Στο διήγημα ‘’ Τ’αγνάντεμα ‘’ οι γραιές και οι νεαρές κοπέλες αποχαιρετούν τα αγαπημένα τους πρόσωπα με ελπίδα να ξαναδούν τα πρόσωπα των συζύγων και των παιδιών τους ξανά. Χαρακτηριστική φυσιογνωμία στο απόσπασμα είναι το πρόσωπο της γραιάς Μαλαμίτσας. Ως η ‘’αρχιστράτηγος’’ των υπόλοιπων διατάζει , επικρίνει ,προστάζει και  οργανώνει τις προετοιμασίες του αποχαιρετισμού. Όλες οι κοπέλες που ήταν συγκεντρωμένες στο εκκλησάκι της ‘’Κατευοδώτρας’’ βρίσκονται σε μια δεινή κατάσταση , καθώς  πρέπει να αποχαιρετήσουν τα αγαπημένα τους πρόσωπα και μπορεί να μην τα ξανασυναντήσουν ποτέ ξανά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα γυναικείας μορφής είναι η γραιά Συρραχίννα. Είναι θλιμμένη , αποχαιρετά τον αγαπημένο της γιο και διηγείται την ιστορία της κακογραμμένης Φλανδρώς. Η Φλανδρώ αποτελεί μια γυναικεία μορφή η οποία  πέθανε περιμένοντας τον σύζυγό της . Το όνομά της αποτελεί στοιχείο τραγικής ειρωνείας αφού σημαίνει αυτή που αγαπάει τον άνδρα της( < φιλώ κ’ ανήρ) και ο σύζυγός της ήταν αυτός που την οδήγησε στο θάνατο. Γενικά στο Αγνάντεμα οι γυναικείες μορφές από την Μαλαμίτσα έως την Χατζηγιάννενα ζουν μέσα στη θλίψη και την αγωνία, την απογοήτευση και την ελπίδα ,το θάνατο και τη ζωή.

     Παρόμοιος  παρουσιάζεται και ο κόσμος στο διήγημα ‘Η Φόνισσα’. Η Φραγκογιαννώ παρουσιάζεται σκεπτόμενη και βρίσκεται σε ένα ηθικό δίλημμα : πρέπει τα κορίτσια να ζουν ή όχι ; Σκεπτόμενη τη ζωή της δίπλα στο τζάκι <<  συγκεφαλαιούσα όλην την ζωήν της, έβλεπεν ότι ποτέ δεν είχε κάμει άλλο τίποτε ειμή να υπηρετή τους άλλους. Όταν ήτο παιδίσκη, υπηρέτει τους γονείς της. Όταν υπανδρεύθη, έγινε σκλάβα του συζύγου της – και όμως, ως εκ του χαρακτήρος της και της αδυναμίας εκείνου, ήτο συγχρόνως και κηδεμών αυτού· όταν απέκτησε τέκνα, έγινε δούλα των τέκνων της· όταν τα τέκνα της απέκτησαν τέκνα, έγινε πάλιν δουλεύτρια των εγγόνων της.>>  αποφασίζει να σκοτώσει το μικρό της εγγονάκι ώστε να το λυτρώσει από τις κακουχίες της ζωής. Βρίσκεται σε μια τραγική κατάσταση και πεπεισμένη ότι αυτό που κάνει είναι το σωστό  αρχίζει τους κατά συρροή φόνους μικρών κοριτσιών νομίζοντας ότι έτσι τα βοηθάει να γλυτώσουν από τον σκληρό κόσμο.  Επηρεασμένη από την δική της  ζωή , γεμάτη με συναισθήματα μίσους για το γυναικείο φύλλο και την ίδια και πεπεισμένη ότι έχει να φέρει εις πέρας μια αποστολή σκοτώνει χωρίς δεύτερη σκέψη  οποιοδήποτε θηλυκό νεογνό και παιδί που συναντά.  Η κατάστασή της είναι τραγική. Είναι ψυχολογικά ασταθής και σε συνδυασμό με την πίεση της κοινωνίας τρελαίνεται και τυφλώνεται . Βλέπει μόνο κακό στα μάτια των γυναικών και είναι πεπεισμένη να εξαφανίσει το γυναικείο φύλλο. Το τραγικό της τέλος αποτελεί την τιμωρία της και η ύβρις της οδηγεί στη νέμεσις και τελικά στην κάθαρσις που επιτυγχάνεται με τον θάνατό της.

   Γενικά, ο κόσμος του Παπαδιαμάντη είναι ο πλέον άδικος για το θηλυκό γένος .  Καταργεί τις ελευθερίες των γυναικών ,τις κάνει να μισούν τον ίδιο τους των εαυτό. Βέβαια παντού παρατηρείται η ευθύνη της κοινωνίας και η θέληση ανατροπής του άδικου. Οι γυναίκες σύμφωνα με τον Παπαδιαμάντη αποτελούν σπουδαίες σύζυγοι  και μητέρες κάτι που έρχεται σε αντίθεση με τα πιστεύω της συντηρητικής κοινωνίας της Σκιάθου. 

Τ΄ΑΓΝΑΝΤΕΜΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ 

ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

 ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΡΟΛΟΙ ΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΣΚΙΑΘΟΥ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 20^ου ΑΙΩΝΑ

παραδοσιακή οικογένεια

Γυναίκες:  Η παραδοσιακή και συντηρητική κοινωνία της  Σκιάθου περιορίζει τον ρόλο των γυναικών καθώς τις κλείνει μέσα στο σπίτι και τις μεταμορφώνει σε υπηρέτριες και ‘’σκλάβες’’ των υπόλοιπων μελών της οικογένειας. Η ζωή τους θεωρούνταν αφελής και μάταιη . Ήταν ένα ‘’βάρος’’ για την κοινωνία . Επιβάρυναν την οικογένειά τους οικονομικά, καθώς οι γονείς και τα αδέλφια ήταν αναγκασμένοι να προικίζουν τα θηλυκά μέλη, ώστε να μπορούν να παντρευτούν. Βέβαια οι περισσότερες νησιώτισσες ήταν παντρεμένες με ναυτικούς . Εκεί ο ρόλος των συζύγων άλλαζε τελείως. Οι παντρεμένες γυναίκες  ήταν αφοσιωμένες  και απόλυτα πιστές στους συζύγους τους. Αγνάντευαν με νοσταλγία το πέλαγος και τα καράβια που απομακρυνόταν και ανυπομονούσαν την στιγμή του γυρισμού τους. Ως μητέρες ήταν αφοσιωμένες στα παιδιά τους , αναλάμβαναν την ανατροφή τους παρά το γεγονός  ότι τις χαρακτήριζαν ανεύθυνες .

"καφενείο'

Άντρες: Αντίθετα με τις γυναίκες ο ρόλος τους ήταν ο σημαντικότερος στην κοινωνία. Ο λόγος τους ήταν φόβος ,εντολή και νόμος. Θεωρούνταν το κυρίαρχο φύλλο και σε σχέση με το θηλυκό ασθενές φύλλο είχαν περισσότερες ελευθερίες . Ο ρόλος τους όμως ήταν σημαντικός για την διαιώνιση της οικογένειας αλλά και της κοινωνίας. Ήταν οι μόνοι εργαζόμενοι και έφεραν το κύριο εισόδημα στο ‘σπίτι’. Αναγκάζονταν να  φεύγουν και να ταξιδεύουν με τα καράβια τους ,διακινδυνεύοντας τη ζωή τους ώστε να διασφαλίσουν οικονομικά τις εστίες τους.

2. Η ΕΚΣΤΡΑΤΕIΑ ΣΤΗ ΣIΚΕΛIΑ (415-413 π.Χ.) - Ο ΔΕΚΕΛΕIΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ (413-404 π.Χ.) from Kvarnalis75

1. ΤΑ ΑIΤIΑ ΚΑI ΟI ΑΦΟΡΜΕΣ ΤΟY ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣIΑΚΟY ΠΟΛΕΜΟY - Ο ΑΡΧIΔΑΜΕIΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ (431-421 π.Χ.) from Kvarnalis75

Η ΑΣΠΙΔΑ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗ ΔΙΔΩ ΣΩΤΗΡΙΟΥ